haberler

Son Dakika Haber, Gündem Haberleri ve En Güncel Haberler.

2040 vizyon bildirisi: 21’inci yüzyıla Türk dünyası damgasını vuracak!

Türki cumhuriyetler ile iş birliğinin artırılması, diyaloğun kuvvetlendirilmesi yıllardan beri üzerinde durulan lakin bir türlü istenilen ...

Türki cumhuriyetler ile iş birliğinin artırılması, diyaloğun kuvvetlendirilmesi yıllardan beri üzerinde durulan lakin bir türlü istenilen seviyeye ulaştırılamayan bir gaye oldu. 12 Kasım tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen Türk Kurulu Doruğu ise bu gayenin ulaşılabilirliği açısından adeta bir dönüm noktası oldu.

Tepe bildirisinde kabul edilen 2040 Türk Dünyası vizyon bildirisi, bu noktada amaç ismine alınan değerli kararlardan biri olurken, Prof. Dr. Cengiz Tomar vizyon dokümanını kıymetlendirdi. Tomar, Türk dünyasının bu vizyon ile 21’inci yüzyıla damgasını vurabileceğini, 21’inci asrın bir Türk yüzyılı olabileceğini söz etti.

2040 TÜRK DÜNYASI BİZYON EVRAKI

Türk Kurulunun Türk Devletleri Teşkilatına dönüştüğü İstanbul Doruğu’nda Türk dünyasının birlik ve beraberliği istikametinde çok kıymetli adımlar atıldı.İsim değişikliğinden sonra bu kararların en kıymetlisi 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi’nin kabulü oldu. Çünkü alınan bu hayati kararların kuvveden fiile geçirilebilmesi için bir yol haritasına gereksinim duyuluyor. Bu yol haritası da Türk Dünyası 2040 Vizyon Belgesi’dir. Şayet 2040’a kadar hayatın her alanını kapsayan bu detaylı vizyon hayata geçirilebilirse Türk dünyasının entegrasyonu sağlanmış olacaktır. 2040 Türk Dünyası Vizyon Evrakı, her alanda Türk dünyasının gelecekteki iş birliği ve birlikteliğini sağlayacak unsurlar içeriyor.

TÜRKİ CUMHURİYETLERİN ORTAK MAKSATLARI

Vizyon evrakının temel gayesi Türk devletlerinde müreffeh topluluklar oluşturmaktır. Bunun yanı sıra demokrasi yolunda ekonomik ve toplumsal ıslahatların desteklenmesi, hukukun üstünlüğü, kapsayıcı kurumlar, şeffaflık, verimlilik, kadınerkek eşitliği, hesap verilebilirlik ve yolsuzlukla çaba üzere yeterli yönetişimin farklı alanlarına vurgu yapılması, vizyon evrakının ekonomik entegrasyondan öte bir mana içerdiğinin en kıymetli göstergesi.

Siyasi alanda en dikkati çeken konu teşkilat üyesi devletlerin müşterek menfaat alanına giren milletlerarası ve bölgesel dış siyaset hususlarında siyasi istişarelerde bulunmak üzere çok taraflı ve nizamlı bir sistem oluşturmalarıdır. Bu bilhassa Azerbaycan’ın Karabağ sıkıntısı üzere mevzularda üye ülkelerin istişari bir yapı kuracakları manasına geliyor.

Vizyon dokümanında ayrıyeten radikalleşme, aşırılık, İslamofobi, hudut güvenliği uyuşturucu ticareti, sistemsiz göç, insan ve silah kaçakçılığı, organize cürümler, mali ve siber hatalarla çaba ve göçün düzenlenmesi ile güvenliğe ait iş birliği unsurları de bulunuyor.

EKONOMİK İŞ BİRLİĞİ

Öte yandan, vizyon dokümanının en yüklü kısmını ekonomik entegrasyon oluşturuyor. Dokümandaki “Üye Devletlerin, Bölgesel ve Global Ekonomik İstikrara Katkıda Bulunmak Üzere Doğu ve Batı-Kuzey ve Güney Ticaret Koridorlarını Birbirine Bağlayan Güçlü Bir Bölgesel Ekonomik Kümeye Dönüştürülmesi” hususu, Türk Devletleri Teşkilatının iktisadi alanda temel amacını tabir ediyor. Epey varlıklı tarihi ve kültürel mirasa sahip olan üye ülkelerin bu potansiyelinin ortak turizm projeleri ve İpek Yolu turizm destinasyonu vasıtasıyla desteklenmesi, ekonomik manada teşkilatın ana motor güçlerinden biri olabilir.

İktisadi alanda büyümenin etraf dostu olmasını sağlamak, sürdürülebilir tarım ve besin güvenliğinin temini, ziraî iş birliğinin geliştirilmesi ve üye ülkeler ortasında teknolojik transferin sağlanması, teşkilat üyelerinin tarım potansiyelini dünya standartlarına çıkarılması açısından ehemmiyet arz ediyor. İktisadi alanda ayrıyeten emtia, sermaye, hizmet, teknoloji ve insanların hür sirkülasyonunu amaçlayan bir çalışmanın geliştirilmesi gerektiği söz ediliyor. Bu durum, gelecekte teşkilatın Avrupa Birliği gibisi gümrük ve ticaret birliğine dönüşmesini mümkün kılabilir.

Direkt yabancı yatırım çekebilmek maksadıyla şeffaf ve öngörülebilir bir yatırım ortamı sağlama ve üye devletler ortasında endüstriyel yapı, eser pazarlarının oluşturulması ekonomik entegrasyonun sağlanması açısından paha taşıyor. Üye devletlerin şirketlerinin stratejik paydaşlık kurmaları, KOBİ’lere yeni pazar fırsatı sunma ve katma pahası yüksek eserlerin üretimi için iş birliği imkanlarını artırmak da iktisat alanındaki öbür değerli kararlar.

TÜRK KORİDORU İÇİN ENTEGRASYON DAVETİ

Halihazırda Türk dünyasında en sık sorunun yaşandığı alan nakliyecilik ve gümrük dalları. Medyada sık sık nakliyecilik, geçiş ve gümrük prosedürleriyle ilgili üye ülkelerin mevzuat farklılıkları ve uygulamaları nedeniyle çeşitli sorunların çıktığına dair haberler yer alıyor. İşte bu noktada da 2040 Türk Dünyası Vizyon Evrakı değerli açılımlar sunuyor. Bilhassa Hazar Geçişli Milletlerarası Doğu-Batı Orta Koridoru’nu, doğu-batı tarafında en kısa, inançlı ve ekonomik bir ulaşım kontağı haline getirmek için çeşitli kolaylıklar öngörülüyor. Üye devletler, tedarik zincirlerini “Türk Koridoru”na entegrasyon daveti yapılırken, hudut geçişleri için gümrük prosedürlerinin sadeleştirilerek uyumlu hale getirilmesi öngörülüyor.

İktisadın alışılmış ki bir de güç boyutu var. Kazakistan ve Azerbaycan üzere üye ülkeler bilhassa güç kaynakları açısından güçlü. Türkiye, Özbekistan ve Kırgızistan üzere üyeler ise net güç ithalatçısı ülkeler. Bu manada üye devletlere inançlı, sürdürülebilir, rekabetçi ve uygun fiyatlı güç sağlamak gayesiyle siyasetlerin uyumu, güç ticaretinin teşviki, güç alanında stratejik iştirak kurma üzere hususlar ehemmiyet arz ediyor. Böylelikle güç alanında da bir dayanışma kelam konusu olacak. Ayrıyeten Avrupa ve global güç muhtaçlığını karşılamak gayesiyle Bakü-Tiflis-Ceyhan, Bakü-Tiflis-Erzurum, Güney Gaz Koridoru ve bileşenleri TANAP ve TAP üzere stratejik güç altyapı projeleri geliştirme projelerine vurgu yapılıyor.

EĞİTİM VE KÜLTÜREL ALANLARDA İŞ BİRLİKLERİ

Vizyon Dokümanı’nda ayrıyeten ortak Türk kültürü, pahaları, mirası ve sanatının Türksoy, Türk Akademisi üzere Türk İşbirliği Teşkilatları vasıtasıyla dünya çapında tanıtılması ile üye ülkelerin kültür, eğitim ve gençlik siyasetlerinin uyumlaştırılmasına vurgu yapılıyor. Bilhassa şimdi gerçekleştirilememiş olan alfabe ve terminoloji birlikteliğine kıymet atfedilmesi üye ülkeler ortasında lisan birliğinin sağlanması yolunda atılmış hayati adımlar olarak değerlendirilmeli.

Bununla birlikte bilim ve teknolojik iş birliğinin geliştirilmesine yönelik araştırma ve projeleri desteklemek ismine bir finansman sisteminin kurulması fikri de dikkati çekiyor. Eğitimle ilgili ehemmiyet arz eden öbür bir konu ise Türk dünyasında birlik, beraberlik ve dayanışma şuuruna sahip bir kuşak yetiştirmek. Bu kapsamda yüksek öğretim alanıyla ilgili de pek çok unsur bulunuyor.

On yedi sayfa olan ve çok kıymetli hususları ihtiva eden 2040 Türk Dünyası Vizyon Belgesi’nin bütün detaylarını tek bir yazıda kıymetlendirmek epey sıkıntı.[3] Elbet pek çok yazıya mevzu olabilecek bu değerli ve kapsamlı belgeyi hayata geçirebilmek de büyük bir gayret, sabır ve anlayış gerektiriyor. Temenni ederiz ki 2040 Türk Dünyası Vizyon Dokümanı’nda geçen ve Türk dünyasının gerçek manada birliğini sağlayacak bu hususlar, 2040 yılına kadar hayata geçirilebilir ve 21. yüzyıl bir “Türk Asrı” olur.

RUSYA VE ÇİN TESİRİNİ SINIRLAYACAK

Daha evvel de tepede alınan kararların ve 2040 vizyon evrakının Türki Cumhuriyetler bölgesinde tesirli olan Rusya ve Çin tesirini sonlandıracağı belirtilmişti.

KAYNAK: AA